استاد حسن محمد صراف (پرویز صراف)
۱۳۲۷–۱۴۰۵
پیشکسوت موسیقی ایران
«در تاریخ هر سرزمین، انسانهایی زندگی میکنند که حضورشان به سالهای عمرشان محدود نمیشود؛ زیرا آنچه از خود به یادگار میگذارند، تنها هنر نیست، بلکه فرهنگ، اخلاق، انسانیت و امید است. آنان با دستان خود ساز مینوازند، اما در حقیقت، روح یک ملت را کوک میکنند. استاد محمدحسن صراف کردی (پرویز صراف) از همین تبار بود؛ مردی که زندگیاش روایت عشق، فروتنی، دانایی و خدمت بیوقفه به موسیقی ایران است.»
استاد محمدحسن صراف کردی، مشهور به پرویز صراف، از چهرههای ماندگار و اثرگذار موسیقی ایران بود که بیش از پنج دهه از عمر پربار خود را وقف آموزش، اجرا، مدیریت فرهنگی و اعتلای موسیقی اصیل ایرانی کرد. او از نسلی بود که هنر را نه حرفه، بلکه رسالتی برای ساختن انسان و پاسداری از فرهنگ این سرزمین میدانست.
نام ایشان در کتاب «مردان موسیقی ایران» جاودانه شده است؛ اثری که نویسنده آن، استاد صراف را شاگردی بااخلاق، وفادار و همراهی همیشگی برای استاد بزرگ محمد اسماعیلی معرفی میکند. این توصیف، بازتابی از شخصیت والای انسانی اوست؛ شخصیتی که همواره با نجابت، فروتنی، صداقت و مسئولیتپذیری شناخته میشد.
استاد پرویز صراف سالیان متمادی به عنوان نوازنده برجسته تمبک، در گروه استاد فرامرز پایور و در کنار بزرگانی چون محمد اسماعیلی، به اجرای فاخرترین آثار موسیقی دستگاهی ایران پرداخت و سهمی ارزشمند در حفظ و انتقال این میراث گرانبها به نسلهای آینده ایفا کرد.
او همچنین سالها به عنوان مدیر داخلی ارکستر زندهیاد استاد حسین دهلوی فعالیت داشت و با نظم، درایت و عشق به هنر، در برگزاری بسیاری از رویدادهای مهم موسیقی کشور نقشآفرین بود.
سالها همنشینی با بزرگان موسیقی ایران، از استاد صراف آموزگاری کمنظیر ساخت. او با عشق و تعهد، صدها هنرجوی سازهای کوبهای، بهویژه تمبک، را آموزش داد و بسیاری از شاگردانش امروز از مدرسان، نوازندگان و هنرمندان برجسته کشور به شمار میآیند. برای او، آموزش تنها انتقال دانش نبود؛ بلکه پرورش شخصیت، اخلاق و عشق به هنر بود.
در عرصه مدیریت آموزشی، استاد صراف بنیانگذار آکادمی موسیقی صراف بود؛ مجموعهای که ادامه سالها تجربه ارزشمند او در مدیریت آموزشگاههای موسیقی افتتاح و ملک به شمار میرود و با هدف تربیت نسلهای آینده موسیقی ایران پایهگذاری شد.
او سالهایی ماندگار را نیز به عنوان ناظم هنرستان موسیقی سپری کرد؛ شخصیتی که در خاطره بسیاری از هنرجویان هنرستانهای موسیقی دختران و پسران، نه صرفاً یک مدیر، بلکه دوستی دلسوز، پناهگاهی امن و حامی هنرمندان جوان باقی مانده است.
استاد پرویز صراف همچنین سالها در معاونت آموزشی وزارت فرهنگ و هنر خدمت کرد و در بخش صدور مجوز آموزشگاههای آزاد هنری و کارتهای صلاحیت تدریس، نقشی مؤثر در توسعه آموزش موسیقی، ساماندهی مراکز هنری و ایجاد فرصتهای شغلی برای هنرمندان کشور ایفا نمود.
از افتخارات برجسته ایشان، مدیریت اجرایی و برگزاری کنسرت بزرگ استادان موسیقی ایران با حضور استادان فرامرز پایور، جلیل شهناز، علیاصغر بهاری، محمد موسوی و محمد اسماعیلی و با آواز ماندگار استاد شهرام ناظری در تالار وحدت است؛ رویدادی که به عنوان یکی از برنامههای ارزشمند موسیقی کلاسیک ایرانی در حافظه فرهنگی کشور ثبت شده است.
ایشان همچنین مدیریت و برگزاری صدها اجرای آموزشی، پژوهشی و تخصصی با عنوان «موسیقی ایران» را بر عهده داشت؛ اجراهایی که هر یک سهمی در حفظ، معرفی و ترویج فرهنگ موسیقایی این سرزمین داشتند.
اما آنچه نام استاد پرویز صراف را جاودانه ساخته، تنها مسئولیتها، اجراها و افتخارات هنری او نیست؛ بلکه منش انسانی، اخلاق نیک، روحیه حمایتگر، عشق به شاگردان و ایمان راسخش به فرهنگ و هنر ایران است. او از آن دسته انسانهایی بود که پیش از آنکه معلم موسیقی باشد، معلم زندگی بود؛ پیش از آنکه مدیر باشد، یاور هنرمندان بود؛ و پیش از آنکه هنرمند باشد، انسانی شریف و بزرگمنش بود.
امروز اگرچه حضور جسمانی این استاد فرهیخته از میان ما رخت بربسته است، اما اندیشه، منش، آثار، شاگردان و خاطرات او همچنان در تار و پود موسیقی ایران جاری است و نام استاد محمدحسن صراف کردی (پرویز صراف) با احترام، افتخار و سپاس، در تاریخ فرهنگ و هنر ایران خواهد درخشید.
«آنان که عمر خویش را وقف دانایی، فرهنگ و پرورش انسانها میکنند، هرگز از میان نمیروند؛ آنان در اندیشه شاگردان، در خاطره همکاران و در تاریخ یک ملت، جاودانه میمانند.»
روحش شاد، یادش گرامی و راهش پررهرو باد.